۶۴۱۴ ۸۶۰۳ ۰۲۱
۲۲۳۵ ۳۳۳۵ ۰۴۱

 
 
 
 
 

نظام پیشنهادها در ایران

نظام پیشنهادها
نظام پیشنهادها و مدیریت مشارکتی از چند دهه گذشته در نوشته ها و کتب اندیشمندان علم مدیریت ایران وارد شده و تا قبل از دهه 60 در حد تئوری بود. اجرای نظام پیشنهادها به صورتی فراگیر در ایران از سال 1366 در پی بازدید گروهی از کارشناسان سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران از کشور ژاپن آغاز شد. بدین ترتیب در نخستین ماه های سال 1367 مقرر شد نظام پیشنهادها در 4 شرکت صنعتی و تولیدی از مجموعه صنایع سنگین کشور مورد اجرا گذاشته شود. این 4 شرکت عبارتند از: شرکت رادیاتورسازی ایران- شرکت نورد و تولید قطعات فلزی- شرکت آکام فلز و شرکت سولیران. بدون هیچ اغراق و مبالغه باید گفت اجرای طرح در این 4 شرکت بسیار موفق و حتی فراتر از تصور پیش بینی کارشناسان بوده است.

پس از موفقیتهای چشمگیری که شرکتهای مجری نظام پیشنهادها بدست آوردند و نظر به آثار مثبت و سودمند این نظام و با توجه به تأکید ریاست جمهوری بر امر مشارکتهای مردمی و نظر به اهمیت و ضرورت نقش مشارکت کارکنان در بالا بردن کارایی و اثربخشی دستگاه های دولتی و افزایش رضایت و توان کاری کارکنان، شورای عالی اداری در جلسه مورخ 28/05/ 1377 طبق مصوبه ای استقرار «نظام پذیرش و بررسی پیشنهادها» را در کلیه وزارتخانه ها، مؤسسات، شرکتها، بانکها و کلیه دستگاه هایی که شمول قانون بر آنها مستلزم ذکر نام است، مورد تاکید قرار دارد.
طبق این مصوبه این طرح در مرحله اول در چند وزارتخانه و چند استان داوطلب اجرا می شود تا پس از اصلاحات لازم در کلیه سازمانهای سراسر کشور استقرار یابد. (مصوبه شماره 8784 /12 /1 مورخ 07/ 06/ 1377 به امضای معاون رئیس جمهور و دبیر شورای عالی اداری)

در این مرحله نظام پیشنهادها در بیش از یکصد شرکت دولتی و خصوصی در ایران استقرار یافت. شورای عالی اداری در هشتاد و هشتمین جلسه مورخ 10 /12/ 1379 با توجه به بند 4 مصوبه شماره 1/12/8784 مورخ 07 / 06 / 1377 شورا و با در نظر گرفتن نتایج حاصل از ارزشیابی اجرای آزمایشی «نظام پذیرش و بررسی پیشنهادها»، الزام استقرار این نظام در کلیه وزارتخانه ها، سازمانها، مؤسسات، بانکها، شرکتها و دستگاه هایی که شمول قانون بر آنها مستلزم ذکر نام است را تصویب نمود.
براساس این مصوبه دستگاه های اجرایی می بایست حداکثر تا پایان سال 1382 اقدام به استقرار «نظام پذیرش و بررسی پیشنهادها» نمایند. همچنین دستگاه های اجرایی در سطوح مرکز، استان و شهرستان موظف شدند نسبت به ایجاد شورای پذیرش و بررسی پیشنهادها اقدام نمایند. طبق این مصوبه شورای پذیرش و بررسی پیشنهادها در سازمانها می بایست با استفاده از مشاور نسبت به تهیه آئین نامه استقرار نظام پذیرش و بررسی پیشنهادها در دستگاه متبوع خود با توجه به مواد ذکر شده در مصوبه فوق الذکر اقدام نمایند. (مصوبه شماره 430 / 13 .ط مورخ 15 / 12 / 1379 به امضای معاون رئیس جمهور و دبیر شورای عالی اداری)
 
نظام پیشنهادها


موضوع اجرای نظام پیشنهادها در سال 1379 در دستور کار بسیاری از شرکتها و سازمانهای دولتی و خصوصی ایران قرار گرفت تا بالاخره در سال 1386 این موضوع در قالب یکی از موارد قانون مدیریت خدمات کشوری قرار گرفت.
قانون مدیریت خدمات کشوری در مهر ماه 1386 تصویب شد که طی نامه ای جهت اجرا از سوی رئیس مجلس به دولت ابلاغ گردید. در ماده 20 قانون مدیریت خدمات کشوری مقرر گردیده است: دستگاه های اجرایی مکلفند به منظور ایجاد انگیزه و افزایش کارایی و بهره مندی از فکر، اندیشه و خلاقیت کارمندان ذیربط خود، ساز و کار مناسب برای جلب مشارکت کارکنان و دریافت پیشنهادها و اثرگذاری آن در تصمیم گیری ها را فراهم آورند.
آئین نامه اجرایی ماده 20 قانون مدیریت خدمات کشوری در جلسه مورخ 13/ 10/ 1388 به تصویب وزیران عضو کمیسیون امور اجتماعی و دولت الکترونیک (به نمایندگی از هیئت وزیران) رسید و در تاریخ 09/ 01/ 1389 به تائید مقام محترم ریاست جمهوری رسیده و در تاریخ 1389/01/14 به امضای معاون اول رئیس جمهور ابلاغ گشت.
طبق این آئین نامه کلیه دستگاه های اجرایی موظف شدند در تنظیم بودجه سالیانه خود، ردیفی را برای نظام پیشنهادها در نظر بگیرند. همچنین دستگاه های اجرایی موظف شدند سالانه گزارش عملکرد و بانک اطلاعات الکترونیکی خود را در اجرای نظام پیشنهادها، به معاونت توسعه مدیریت و سرمایه انسانی رئیس جمهور و معاونت برنامه ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهور ارائه کنند. بر اساس این آئین نامه معاونت توسعه مدیریت و سرمایه انسانی رئیس جمهور دستورالعمل های لازم را تهیه، تدوین و ابلاغ می نماید. (مصوبه شماره 4221 / 44196 مورخ 14 / 01 / 1389 به امضای معاون اول رئیس جمهور)
 
نظام پیشنهادها


در حال حاضر در بسیاری از شرکتهای دولتی و خصوصی ایران نظام پیشنهادها به عنوان ابزاری در جهت بهبود مستمر، کاهش ضایعات و هزینه های غیرضروری و اضافی، افزایش انگیزه و روحیه کارکنان در امر مشارکت به صورت جدی اجرا می گردد. با توجه به اعلام رئیس امور بهره وری معاونت توسعه مدیریت و سرمایه انسانی ریاست جمهوری دستورالعمل نظام پیشنهادها در سال 1390 لازم الاجرا می باشد. همچنین در سال 1390 نظارت بر عملکرد نظام پیشنهادهای دستگاه ها و سازمانها به صورت جدی از طرف ریاست جمهوری اعمال می گردد.


مصوبات هیئت دولت در رابطه با لزوم اجرای نظام پیشنهادها
1- هیأت وزیران برابر مصوبه 37701/ت16360 مورخ 1374/12/28 سازمان امور اداری و استخدامی کشور را مکلف به اجرای دقیق و صحیح آئین نامه نظام پیشنهادها نمود.


2- شورای عالی اداری برابر مصوبه 8774/12/1 مورخه 1377/06/07 در جهت بالا بردن کارائی و اثر بخشی دستگاه های دولتی، استقرار نظام پذیرش و بررسی پیشنهادها را لازم الاجرا کرد.

3- وزیران عضو کمیسیون امور اجتماعی و دولت الکترونیک بنا به پیشنهاد معاونت توسعه مدیریت و سرمایه انسانی رئیس جمهور و به استناد ماده (20) قانون مدیریت خدمات کشوری- مصوب 1386- و با رعایت جزء(ط) بند(1) تصویب نامه شماره 158795/ت 38856 ه مورخ 1386/10/01، با آئین نامه اجرایی ماده 20 قانون مدیریت خدمات کشوری موافقت کردند.
4- معاونت توسعه مدیریت و سرمایه انسانی رئیس جمهور، طی ابلاغیه ای مورخ 1390/07/23 به تمامی دستگاههای اجرایی، دستورالعمل ماده 2 آئین نامه اجرایی موضوع ماده 20 قانون مدیریت خدمات کشوری (نظام پذیرش و بررسی پیشنهادها در دستگاههای اجرایی) را تشریح کرد.